Özet: Platelet fonksiyonlarının değerlendirilmesinde kullanılan cilt (template) kanama testi, tarama testi olarak günümüzde halen kullanılmasına karşın, hassasiyet ve özgüllüğünün düşük olması ve başka önemli dezavantajları nedeniyle çok sık başvurulan bir yöntem değildir. Son yıllarda in vitro koşullarda primer hemostazın gerçekleştiği koşulları taklit eden "platelet fonksiyon analizörü" (PFA-100, Dade Behring, Liederbach, Germany) adlı cihaz üretilmiştir. PFA-100 cihazı, kollajen-epinefrin (CEPI) ve kollajen-ADP (CADP) ile kaplı zardaki deliklerin yüksek akışkanlık gerilimi (.shear stress) ortamında agrege olan plateletler tarafından tıkanması temeline dayalı olarak çalışmaktadır. Cihaz deliğin tamamen kapanmasına kadar geçen süreyi tıkanma zamanı ("closure time", in vitro kanama zamanı) olarak saniye birimi ile ölçmektedir. Yenidoğanlarda platelet fonksiyonları, agregometre ve akım sitometrisi ile in vitro ortamda test edildiğinde erişkin plateletlere göre hiporeaktivite göstermekle birlikte, in vivo kanama zamanının erişkinlere göre daha kısa olduğu bildirilmiştir. Neonatal platelet fonksiyonlarını PFA-100 ile değerlendiren az sayıda çalışma bulunduğu için bu çalışmada, PFA-100'ün preterm ve term bebeklerdeki değerlerinin belirlenmesi ve yenidoğanlarda platelet fonksiyonlarının değerlendirilmesinde etkinliğinin saptanması amaçlandı. Başkent Üniversitesi Adana Uygulama ve Araştırma Hastanesi ile Çukurova Doğumevi ve Çocuk Hastalıkları Hastanesinde doğan 25 sağlıklı preterm, 39 sağlıklı term ve 16 şüpheli sepsisli term yenidoğan çalışmaya alındı. Tüm bebeklerde tam kan sayımı ve PFA-100 ile in vitro kanama zamanı çalışıldı. Çalışmamızda sağlıklı preterm ve sağlıklı term yenidoğanlar arasında ve sağlıklı term ile şüpheli sepsisli term yenidoğanlar arasında CADP-KZ ve CEPI-KZ değerlerinde farklılık izlenmedi. Bundan çıkarılacak sonuç; yenidoğanlarda PFA-100 referans değerleri oluştururken preterm ve term yenidoğanlar için aynı referans değerlerin kullanılabileceğidir. Ancak bu değerlerin daha güvenilir olması açısından daha fazla sayıda olguya ihtiyaç vardır. Sonuç olarak PFA-100 hızlı sonuç alınması, çalışılması için düşük kan volümüne gereksinim duyulması, objektif olması nedeniyle yenidoğanlarda platelet fonksiyonlarının değerlendirilmesinde kullanılabilir.

Abstract: Although still used for detecting disorders of platelet function, template bleeding time test (TBT) is insensitive, impractical for the patient, and it can not be used in routine investigations. Most recently, a platelet function analyser, PFA-100 (Dade-Behring, Liederbach, USA) was developed for screening in vitro platelet functions. PFA-100 measures the closure time (CT, in vitro bleeding time) required for a platelet plug to occlude an aperture in a membrane coated with collagen in the presence of either epinephrine or adenosine diphosphate (ADP). Platelets are activated by the high local shear stress, and by exposure to these agonists as the blood is aspirated through the membrane aperture by constant negative pressure. Studies of neonatal platelets have demonstrated decreased responses to physiological agonists. In contrast to these in vitro studies that show platelet hypofunction, TBT and CT in neonates are both not prolonged and, in fact, are shorter than TBT and CT measured in older children and adults. Since the studies that focus on these contradictory results are few, in this study we aimed to determine and to compare the CT values in preterm and term neonates. Twenty five healthy preterm, 39 healthy term, 16 term newborns with suspected sepsis are included consecutively in this study. Complete blood count and PFA-100 assays are studied. There was no difference between preterm and term CTs. This result shows that the same reference ranges of CT can be used for preterm and term newborns. For the reliability of this result, large, randomized studies with PFA-100 in newborn period are needed. In vitro bleeding time can be measured in newborns using the PFA-100 as a first-line screening test for platelet function evaluation, due to its speed and use of low blood volumes.