Özet: C-reaktif protein (CRP) seviyesi sürekli yüksek olan hemodiyaliz hastalarında CRP'nin mortalite ve morbiditeyi doğrudan etkileyen malnutrisyon ve ateroskleroz gibi iki hayati faktörün patogenezinde rol oynadığı bilinmektedir. Ayrıca yüksek CRP seviyeleri İle eritropoietin direnci ve hastaneye yatış sıklığı arasında yakın bir ilişki vardır. Sürekli yüksek CRP seviyesine ait klinik sonuçlar iyi bilinmesine karşın intermitant CRP yüksekliği olan hastalara ait klinik sonuçlar bilinmemektedir Çalışmamıza Başkent Üniversitesi Ankara Hemodiyaliz Ünitesinde haftada üç seans HD'e girmekte olan 100 hasta alındı ve bu hastalar son 6 aylık CRP düzeylerine göre üç gruba ayrıldı (Grup 1: CRP normal, Grup 2: CRP intermitant yüksek, Grup 3: CRP sürekli yüksek). Gruplar l yıl boyunca prospektif olarak takip edilerek aynı grup içinde yer almaya devam eden intermitant, normal veya sürekli CRP yüksekliğine sahip hemodiyaliz hastalarının inflamatuvar ve nütrisyonel parametreleri (serum CRP, üre, kreatinin, albumin, prealbümin, ferritin, total kolesterol, trigliserit, kalsiyum, fosfor, paratiroid hormon, interdiyalitik kilo alımı) ve eritropoietin ihtiyaçları (hemotokrit başına haftalık eritropoietin ihtiyaçları) karşılaştırıldı, ayrıca bu hastaların protein katabolik hızı hesaplandı, SGD testi ve antropometrik ölçümler uygulandı ve klinik izlemleri değerlendirildi. Grup l ve 2, 2 ve 3, l ve 3 laboratuvar parametrelerine göre karşılaştırıldığında; intermitant CRP yüksekliği olan grubun, CRP'si normal olan grupa göre daha düşük albumin, total kolesterol ve trigliserit düzeyine sahip olduğu aynı zamanda daha çok RhuEPO direnci içerdiği görüldü. İntermitant CRP yüksekliği olan grup CRP'si sürekli yüksek olan grup ile kıyaslandığında İse daha yüksek albumin, total kolesterol ve trigliserit düzeyine sahip olduğu aynı zamanda bu grubun daha az RhuEPO direnci içerdiği görüldü. 1. yılın sonundaki laboratuvar verileri aynı grup içinde karşılaştırılarak grup içi değişimler analiz edildiğinde; CRP'sİ normal olan grubun kolesterol (p.0,010) ve trigliserit (p.0,045) düzeylerinde artış saptanırken, intermitant CRP yüksekliği olan grubun albumin (p.0,030) ve trigliserit (p.0,019) düzeylerinde azalma, ferritin (0.0,007) düzeyinde artış saptandı. Ayrıca CRP'si sürekli yüksek olan grubun albumin (p.0,043) ve trigliserit (p.0,005) düzeylerinde azalma, ferritin (p.0,048) ve protein katabolik hızında(p.0,047) ise artış olduğu saptandı. Mortalite oranlarını incelediğimizde; intermitant CRP yüksekliği olan grubun mortalite oranının (%11,9), CRP'si normal olan grubun mortalite oranına (%4,87) göre yaklaşık olarak 2 kat daha fazla olduğunu, CRP'si sürekli yüksek olan grubun mortalite oranına (%23) göre ise daha düşük olduğunu saptadı Gruplar hastaneye yatış sayılan dikkate alınarak karşılaştırıldığında grup l, 2 ve 3 için sırayla hasta başına 0,66 l21,03 yatış, 1,54±1,50 yatış ve 2,16 l21,02 yatış saptandı. Gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p.0,001). Gruplar sübjektif global değerlendirme ve vücut kitle indeksi sonuçlarına göre karşılaştırıldığında istatistiksel fark bulunamadı. Bu sonuçlar, intermitant CRP yüksekliğinin malnütrisyona eğilimi artırdığını, EPO direnci ile ilişkili olduğunu ve hospitalizasyon sıklığını etkileyen bir faktör olduğunu göstermektedir. Biz bütün bu sonuçlara dayanarak intermitant CRP yüksekliği saptanan hastaların sürekli CRP yüksekliği olan hastalar gibi yakından takip edilerek inflamasyona neden olan faktörlerin araştırılması ve uygun tedavinin bir an önce başlanması gerektiğini düşünüyoruz. İnflamasyona neden olan faktörler elendiğinde ise antünflamatuvar tedavilerin kullanımı denenmelidir.