Özet: Aterosklerozis, yıllarca sinsi bir şekilde seyreden, sıklıkla miyokard infarktüsü, inme ve ani ölüm gibi majör kardiyovasküler olaylarla kendini gösteren damar hastalığıdır. Karotis intima-media kalınlığı ölçümü, henüz damarın hastalanmaya başladığı ilk dönemlerde bize ipuçları vererek gerekli tedbiri almamızı sağlayan, giderek kullanımı yaygınlaşan değerli bir önhaberci olup, yakın zamanda bu amaçlar doğrultusunda rutin kullanıma girecek gibi görünmektedir. Bu çalışmanın amacı, yeni tanı konmuş ve hiç tedavi edilmemiş esansiyel hipertansiyonlu hastalarda, 24 saatlik ambulatuar kan basıncı izlem verileri ile karotis intima-media kalınlığı arasındaki ilişkileri incelemek ve intima-media kalınlığını etkileyen diğer faktörleri saptamaktır. Bu amaçla yeni tanı konulan ve daha önce hiç antihipertansif tedavi almamış 80 esansiyel hipertansiyonlu hasta grubu ile 40 normotansif sağlıklı birey çalışmaya alınmıştır. Çalışmaya alınma kriterleri olarak, 55 yaşın altında olan, geçirilmiş miyokard enfarktüsü, serebrovasküler olay, periferik arter hastalığı, diabetes mellitus gibi herhangi bir sistemik hastalığı olmayan bireyler seçildi. Bütün katılımcıların 7,5 MHz B-mode ultrasonografi cihazı ile karotis intima-media kalınlığı ölçüldü. Tüm hastalar K-İMK'na göre iki gruba ayrılmış ve K-İMK'nı etkileyen faktörler belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca, hastalar insülin rezistansına göre de iki gruba ayrılmış olup, insülin rezistansı ile K-İMK arasındaki ilişki incelenmiştir. Diğer yandan, serum homosistein düzeyi, C-reaktif protein, serum ürik asit düzeyi, gibi henüz yeni yeni araştırılan ve sonuçları çelişkili olan bu parametrelerin K-İMK ile olan ilişkisi değerlendirilmek istenmiştir. Ayrıca, tam kan sayımı, elektrolitler, böbrek fonksiyon testleri, albumin, lipid profili gibi biyokimyasal parametrelerin K-İMK üzerine olan etkisi araştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda, karotis intima-media kalınlığı ile ortalama kalp hızı ve gündüz diyastolik kan basıncı ortalaması hariç, diğer bütün ambulatuar kan basıncı verileri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyonlar tesbit edilmiştir. Nondipper grupta beklenildiği gibi K-İMK daha kalın bulunmuştur. İnsülin rezistansı olan grupta ise K-İMK sınırda yüksek bulunmuştur. Ayrıca, açlık plazma glukozu, ürik asit, BUN, hematokrit, total kolesterol ve homosistein düzeyi ile K-İMK arasında pozitif; trombosit sayısı ile negatif korelasyon tesbit edilmiştir. Sonuç olarak; geleneksel kardiyovasküler risk faktörlerinin dışında, ürik asit, homosistein, yüksek hematokrit ve düşük trombosit sayısının erken ateroskleroz gelişimiyle ilişkili olduğu gösterilmiştir. Yirmidört saatlik ambulatuar kan basıncı izlem parametrelerinin de K-İMK'nın güçlü öngörücüsü olduğu tespit edilmiştir. Yeni tanı almış ve ilave kardiyovasküler risk faktörlerine sahip hipertansif hastalarda karotis intima-media kalınlığının ultrasonografik olarak ölçümü yapılmalı ve erken ateroskleroz açısından belirli aralıklarla takip edilmelidir.

Abstract: Atherosclerosis is a vascular disease insidiously progress in years and associated with myocardial infarction, stroke and sudden death. Carotis intima media thickness (CIMT) measuremant is give clues about the vascular involvement at the early period of the atherosclerosis and use as a early predictor of atherosclerotic disease. The aim of this study is to find out , 24 hour ambulatory blood pressure monitoring datas and CIMT relation and determine the other factors effect intima media thickness in patients with newly diagnosed and not teated essensiel hypertansion. 80 patient with esensiel hypertension and 40 normotensive healty control include the study. Patient and controls was choosen under 55 years olders. Myocardial infarction, (MD), cerebrovascular disease (CVO), peripheral arterial disease (PAD), diabetes mellitus (DM) history taken as a exculision criteria. CIMT was measured by the B-mode 7.5 MHz ultrasonography device. All the patients devide in to two group by the measuremant of CIMT and determine the factors affect IMT. Also patient was devided in to group by insulin resistance and examine the ralationship in CIMT and IR. Homocystein, CRP, uric acit levels, whole bood count, albumin and lipid levels relation with CIMT was searched. Result of the study, except average heart rate and average daily diastolic blood pressure all of the ABP datas was significantly corralated with the CIMT. As expected CIMT was detect thicker in non-dipper group. Insulin resistance group showed borderline increase CIMT. Fasting plasma glucose, uric acit, blood urea nitrogen, hematocrit, total cholesterol, and homocystein levels positive corrolated with CIMT. Plattelet count was negatively corrolated with CIMT. In conclusion, this study showed beside of the tradational cardiovascular risk factors, uric acit, homocystein, high hematocrit and low plattelet count was releted with the development of early atherosclerosis. 24 hour ABPM parameters were detected as a strong predictor of CIMT. Newly diagnosed hypertensive patients with additional cardiovascular risk factors was evaluated by CIMT measurement and pursuing about the early (subclinical atherosclerosis).