Özet: Bu çalışma yaşa bağlı maküla dejenerasyonuna bağlı koroid neovaskülarizasyonlarında verteporfin ile fotodinamik tedavi (FDT) ve ek olarak intravitreal triamsinolon asetat (FDT+İVTA) tedavisinin sonuçlarının değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla kliniğimize başvuran toplam 132 hastanın 151 gözü retrospektif olarak incelenmiştir. Doksan üç hastanın 107 gözüne yalnız FDT, 39 hastanın 44 gözüne ise FDT+İVTA uygulanmıştır. Düzeltilmiş en iyi görme keskinlikleri logMAR cinsinden ETDRS eşeli ile ölçülmüştür. Çalışmamızda görmede iyileşme 3 sıra ve üzerinde artış, görmede stabilizasyon 3 sıradan az artış ya da kayıp, görmede kötüleşme 3 sıra ve üzerinde kayıp olarak belirlenmiştir. Yalnız FDT uygulanan grupta tüm takip aralıklarında 4 MPS disk alanından küçük lezyonlar için büyük lezyonlara göre daha yüksek görmede stabilizasyon ve iyileşme yüzdeleri saptanmıştır. Ayrıca bu grup için çoklu lojistik regresyon analizi sonucunda sadece lezyon büyüklüğünün 4 MPS disk alanından büyük olmasının 3 sıra ve daha fazla görme kaybı riskini 3,323 ile 5,152 kat arasında artırdığı, yaş, anjiyogafik lezyon tipi ve önceden katarakt ameliyatı olma durumunun sonucu etkilemediği görülmüştür.FDT+İVTA uygulanan hastalar incelendiğinde görmede stabilizasyon ve iyileşme sağlanan gözlerin yüzdeleri bakımından baskın klasik lezyonlar ve minimal klasik lezyonlar için yalnız FDT ve FDT+İVTA grupları arasında anlamlı fark bulunmazken, yalnız gizli lezyonlar için iki grup arasında 6. ayda (p.0,015, ki-kare) ve 12. ayda (p.0,012, ki-kare) anlamlı fark saptanmıştır.FDT+İVTA grubunda daha önceden FDT tedavisi uygulanmış ve uygulanmamış olan gözler karşılaştırıldığında görmede stabilizasyon ve iyileşme sağlanması ve ortalama görme keskinlikleri bakımından takip aralıklarının hiçbirinde anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05, sırasıyla Fisher'in kesin testi ve Mann Whitney U testi).İVTA'nın FDT'den 1 hafta önce ve 1 hafta sonra uygulandığı gruplar arasında hiçbir takip aralığında görmede stabilizasyon ve iyileşme sağlanan gözlerin yüzdeleri ve görme keskinliği ortalamaları açısından anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05, sırasıyla Fisher'in kesin testi ve Mann Whitney U testi).Ortalama FDT sayısı yalnız FDT uygulananlarda 1,5 0,62, İVTA+FDT uygulananlarda 1,7+-0,85 olarak saptanmıştır (p.0,11, iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi). İVTA uygulanan gözlerin 8'inde (% 18,2) geçici göz içi basınç artışı (>21 mmHg) izlenmiştir. İVTA enjeksiyonu yapılan fakik gözlerden 3'üne (% 9,1) katarakt ameliyatı uygulandı. Gözlerin hiçbirinde endoftalmi ya da retina dekolmanı gelişmemiştir.Bu çalışmada, YBMD sonucu gelişmiş yalnız gizli tip subfoveal KNV'lerde FDT+İVTA uygulaması yalnız FDT uygulamasına göre görme keskinliğinin korunmasında daha etkili bulunmuştur. Lezyonların küçük boyutta iken ve tedaviden fayda görebileceği erken dönemde tespit edilmesi oldukça önemlidir.

Abstract: This study was carried out to evaluate the results of photodynamic therapy with verteporfin (PDT) and combined PDT with intravitreal triamcinolone acetonide (PDT+IVTA) in the treatment of choroidal neovascularisation caused by age related macular degeneration. One hundred and fifty one eyes of 132 patients were reviewed retrospectively. One hundred and seven eyes of 93 patients received PDT monotherapy and 44 eyes of 39 patients were treated with PDT+IVTA. Best corrected visual acuities were measured by ETDRS chart using logMAR units. Visual improvement was determined as gain of 3 lines or more, visual stabilization was determined as loss or gain of less than 3 lines and visual worsening was determined as loss of 3 lines or more.In the PDT monotherapy group had better visual stabilization and improvement for lesions smaller than 4 MPS disc areas compared to larger lesions for all of the follow-up periods more eyes. Also for this group in the multiple logistic regression analysis, lesion size larger than 4 MPS disc areas exerted statistically significant effect that increases the risk of visual worsening (Odds ratio, 3.323-5.152), but age, angiographic lesion type and prior cataract surgery had no influence on the outcome. There was no statistically significant difference for percent of visual stabilization and improvement between the PDT+IVTA group and PDT monotherapy group with predominant and minimally classic lesions, but for the occult only lesions there was statistically significant higher percents of visual stabilization and improvement at 6. (p.0.015, ki-square) and 12. months (p.0.012, ki-square).In the PDT+IVTA group there was no difference in the visual outcome between eyes with no initial or with previous PDT treatment for all follow-up periods (p>0.05, Fisher exact test and Mann-Whitney U test).In the PDT+IVTA group there was no difference in the visual outcome between the eyes of which IVTA injected 1 week before PDT or the eyes of which IVTA injected 1 week after PDT for all follow-up periods (p>0.05, Fisher exact test and Mann-Whitney U test).The mean number of PDT treatments needed was 1.5 0.62 for the PDT monotherapy group and 1.7+-0.85 for the PDT+IVTA group (p.0.11, T test). Eight (18.2 %) eyes required topical glaucoma therapy because of a transient intraocular pressure increase (>21 mmHg). Three eyes (9.1 %) underwent cataract surgery. No endophthalmitis or retinal detachment developed.In this study combined PDT+IVTA therapy was found to be more effective in preventing visual loss than PDT monotherapy for occult only lesions. Early treatment of choroidal neovascularisations is very important especially when they are smaller in size for a more effective prevention of visual loss.